Theo Liên đoàn Lao động Thành phố Hồ Chí Minh, sau sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh, thành phố có quy mô công nghiệp lớn, tập trung đông doanh nghiệp và người lao động. Riêng khu vực các khu chế xuất, khu công nghiệp, khu công nghệ cao có 4.460 doanh nghiệp với khoảng 970.696 lao động; có 2.692 công đoàn cơ sở với 809.735 đoàn viên, chiếm khoảng 1/3 tổng số đoàn viên công đoàn toàn thành phố.
Quy mô này đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với tổ chức công đoàn trong việc đại diện, chăm lo, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động; hỗ trợ đối thoại, thương lượng tập thể và kịp thời nắm bắt những vấn đề phát sinh trong quan hệ lao động.
Trước đó, từ giữa năm 2025, các tổ công tác được thành lập để duy trì hoạt động, hướng dẫn và hỗ trợ công đoàn cơ sở trong giai đoạn chuyển tiếp sau sắp xếp. Mô hình này đã góp phần giữ hoạt động công đoàn liên tục, không để trống địa bàn, đồng thời nhận được sự đồng tình của nhiều công đoàn cơ sở.
Tuy nhiên, tổ công tác chỉ là mô hình chuyển tiếp, chưa có đầy đủ chức năng, thẩm quyền của một cấp công đoàn. Việc thành lập 6 Công đoàn khu công nghiệp vì vậy được xem là bước kiện toàn cần thiết, tạo đầu mối quản lý tập trung, rõ chức năng, nhiệm vụ và trách nhiệm.
Theo đề án, 6 đơn vị được đánh số từ 1 đến 6, trực thuộc Liên đoàn Lao động Thành phố Hồ Chí Minh, quản lý các khu chế xuất, khu công nghiệp và khu công nghệ cao theo phạm vi được phân công. Các đơn vị được giao một số nhiệm vụ, quyền hạn của công đoàn cấp trên trực tiếp cơ sở theo phân cấp; có tư cách pháp nhân, con dấu và tài khoản để thực hiện nhiệm vụ.
Việc thành lập các đơn vị mới đồng thời gắn với chấm dứt hoạt động của 8 tổ công tác, chuyển giao nhiệm vụ, nhân sự, hồ sơ, tài chính, tài sản và dữ liệu liên quan, bảo đảm hoạt động công đoàn không bị gián đoạn.
Theo kế hoạch, 6 Công đoàn khu công nghiệp chính thức đi vào hoạt động từ ngày 15-10. Việc vận hành mô hình mới được kỳ vọng sẽ đưa hoạt động công đoàn đến gần hơn với người lao động, để hiệu quả đổi mới tổ chức được thể hiện bằng khả năng giải quyết kiến nghị kịp thời và những quyền lợi thiết thực mà đoàn viên được thụ hưởng.