Quyết sách mang tính đột phá này được ban hành trong bối cảnh khung pháp lý về đầu tư và đất đai tại Việt Nam đang có những chuyển biến sâu sắc nhằm bảo vệ và thúc đẩy lợi ích hợp pháp của nhà đầu tư. Ở cấp độ Trung ương, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 147/2026/NĐ-CP ngày 07 tháng 5 năm 2026 quy định chi tiết cơ chế tháo gỡ khó khăn cho các dự án tồn đọng, kéo dài, thể hiện thông điệp mạnh mẽ về việc khôi phục hoạt động cho các nguồn lực bị đóng băng. Thành phố Hồ Chí Minh đã cụ thể hóa tinh thần đó bằng việc ban hành Quyết định số 41/2026/QĐ-UBND với nguyên tắc dịch chuyển thẩm quyền về sát cơ sở, giúp cơ quan quản lý phản ứng nhanh chóng trước các yêu cầu chính đáng của doanh nghiệp tại địa bàn.

Điểm mấu chốt mà các nhà đầu tư cần đặc biệt lưu ý trong Quyết định số 41/2026/QĐ-UBND là việc chuyển giao trực tiếp 26 nhiệm vụ đất đai về cho người đứng đầu chính quyền cấp xã, tập trung vào những mảng công việc vốn trước đây thường gây kéo dài tiến độ dự án do phải chờ phê duyệt đa tầng. Đầu tiên, đối với các dự án đang triển khai công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã hiện đã có toàn quyền thành lập Hội đồng bồi thường, ban hành Thông báo thu hồi đất, quyết định kiểm đếm và phê duyệt phương án bồi thường. Điều này đồng nghĩa với việc doanh nghiệp hạ tầng có thể làm việc trực tiếp tại một đầu mối duy nhất ở địa phương để đẩy nhanh tốc độ giải phóng mặt bằng. Thứ hai, thẩm quyền giao đất, cho thuê đất, phê duyệt giá đất cụ thể và quyết định đấu giá quyền sử dụng đất thuộc phạm vi cấp xã cũng được phân định rõ, giúp các nhà đầu tư cá nhân và cộng đồng dân cư giảm bớt các thủ tục xác minh qua nhiều cấp. Đặc biệt, quyết định mở ra cơ hội lớn cho việc tối ưu hóa hiệu quả kinh tế khi trao quyền cho cấp xã phê duyệt các phương án sử dụng đất nông nghiệp, đất lúa, đất kết hợp đa mục đích của các tổ chức kinh tế và cá nhân. Nhằm bảo đảm dòng chảy công việc của doanh nghiệp không bị gián đoạn, Điều 4 của Quyết định quy định rõ việc tiếp tục áp dụng trình tự, thủ tục hành chính đất đai theo quy định trước ngày 31/01/2026 cho đến khi có quy trình mới, loại bỏ hoàn toàn rủi ro ách tắc hồ sơ chuyển tiếp.

Dưới góc nhìn chuyên môn của Ban Quản lý các Khu chế xuất và công nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh, cơ chế phân cấp mới này là giải pháp trực diện giải quyết "bài toán tiến độ" cho doanh nghiệp. Thực tế trước đây cho thấy, sự chồng chéo về thẩm quyền thu hồi đất và đền bù giữa các cấp hành chính thường xuyên làm chậm tiến độ đầu tư, dòng vốn của nhà đầu tư, gây lãng phí chi phí cơ hội. Khi chính quyền cấp xã được tự chủ ra quyết định và thành lập các ban cưỡng chế kiểm đếm, ban cưỡng chế thu hồi đất tại chỗ, các xung đột hay vướng mắc mặt bằng xung quanh các khu chế xuất, khu công nghiệp sẽ được xử lý dứt điểm và nhanh chóng hơn, gián tiếp nâng cao năng lực cạnh tranh và sức hút thu hút dòng vốn đầu tư chất lượng cao vào các khu chế xuất, khu công nghiệp của Thành phố.

Để đồng hành toàn diện cùng các nhà đầu tư trong việc thụ hưởng tối đa các lợi ích từ Quyết định số 41/2026/QĐ-UBND cũng như các cơ chế, chính sách đặc thù từ Nghị định số 147/2026/NĐ-CP, Ban Quản lý các Khu chế xuất và công nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh sẽ tiếp tục phối hợp với chính quyền địa phương cấp xã và các cơ quan liên quan tăng cường công tác phổ biến, tuyên truyền các nội dung của Quyết định số 41/2026/QĐ-UBND; hướng dẫn doanh nghiệp nghiên cứu, áp dụng đúng các quy định của pháp luật và kịp thời tổng hợp các khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện để báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét tháo gỡ các điểm nghẽn về giao đất, thuê đất hay đền bù giải phóng mặt bằng. Đây là giải pháp quan trọng nhằm tạo lập một môi trường đầu tư minh bạch, an toàn và tốc độ, giúp doanh nghiệp an tâm bứt phá sản xuất và phát triển bền vững cùng Thành phố Hồ Chí Minh./.